مستقل باشد بيان شده و امّا وجوبى چون امر ظهور در وجوب دارد ولى ما قائلين به برائت بنا به دلائلى كه سابقا ذكر شد اين اوامر را بر ارشاد مشترك حمل كردند و بعد هم بنا بدلائل ديگرى در ما نحن فيه يعنى شبهات حكميه بدويه بعد الفحص و اليأس بر خصوص ارشاد استحبابى حمل كردند ، اين از اوامر احتياط . و امّا نفس الاحتياط بما هو با قطع نظر از اوامر كه عقل مىگويد سابقا گفتيم كه هم حسن فاعلى دارد و هم حسن فعلى دارد چون يك نوع انقياد و تسليم كامل عبد در برابر مولى است و سبب استحقاق مدح و ثواب مىگردد . سؤال : در موارد محتمل التحريم مثل شرب توتون آيا همان‌طورىكه بر فعل احتياط مدح و ثواب هست اگر كسى احتياط را كنار گذاشته و بر ارتكاب آن اقدام كرد و در واقع هم حرام نبود بر خود ترك الاحتياط هم عقاب و مذمت هست يا خير ؟ جواب : ترك الاحتياط و مرتكب شدن چيزى كه شايد ترك آن مطلوب مولى و فعل آن مبغوض مولى باشد تنها نتيجه و اثر آن تجرى است نه معصيت واقعيّه و ما در مباحث حجيت قطع ثابت كرديم كه هيچ دليلى نداريم بر حرمت تجرّى به اين معنى يعنى ارتكاب محتمل التحريم كه در واقع هم حرام نبوده و بلكه بالاتر از آن ما گفتيم اگر كسى قطع به خمريت هم پيدا كند و مقطوع الخمريه را شرب كند ولى بعدا كشف خلاف شود عقاب ندارد پس در ما نحن فيه بطريق اولى عقاب نيست آرى تنها قبح فاعلى دارد . ان قلت : انقياد و تجرى يا احتياط و بىاحتياطى متلازمانند پس اگر احتياط تنها حسن فاعلى دارد نه حسن فعلى پس بىاحتياطى و تجرى هم كذلك و اگر احتياط هم حسن فاعلى دارد و هم حسن فعلى پس تجرّى هم